Perfumy szyprowe – co to jest szypr i ranking TOP 10

Co to jest szypr?

Szypr to rodzina zapachowa oparta na akordzie bergamotka–labdanum–mech dębowy, często z dodatkiem paczuli, róży i jaśminu. W klasyfikacji perfum szypry stoją obok rodzin kwiatowej, orientalnej, drzewnej i paprociowej. Pełny przegląd tych grup znajdziesz w poradniku rodzaje perfum: stężenia i rodziny zapachowe.

Skąd się wzięła nazwa i co zrobił Coty w 1917 roku?

François Coty wypuścił perfumy Chypre w 1917 roku i to one jako pierwsze połączyły bergamotkę, labdanum i mech dębowy w jeden akord. Pachnidła z nazwą „chypre” istniały już w XIX wieku, np. Chypre de Paris Guerlaina z 1909 roku. Dopiero wersja Coty’ego okazała się na tyle udana, że jej nazwa stała się nazwą całej rodziny. Oryginału nie kupisz w sklepie, ale można go powąchać w Osmothèque w Wersalu, czyli archiwum perfum.

Z czego składa się klasyczny akord szyprowy?

Klasyczny akord szyprowy ma 3 warstwy, które czuć po kolei na skórze. Bergamotka daje gorzkawą, jasną górę. Labdanum, czyli żywica czystka, jest ciepłe i lekko skórzane. Mech dębowy na dnie pachnie wilgotną korą, ziemią i odrobiną atramentu. Do tego perfumiarze dokładają kwiaty (róża, jaśmin), owoce (brzoskwinia, śliwka) albo skórę.

Dlaczego mech dębowy jest dziś ograniczany?

Mech dębowy zawiera atranol i chloroatranol, które uczulają skórę, dlatego IFRA ogranicza go od 1988 roku. Od 2001 roku limit wynosi 0,1% w gotowym produkcie, a 43. poprawka IFRA z 2008 roku dodała wymóg, by każdy z tych dwóch związków był w ekstrakcie poniżej 100 ppm. Unia Europejska poszła dalej: rozporządzenie 2017/1410 zakazało atranolu i chloroatranolu powyżej śladowych ilości. Od 23 sierpnia 2019 roku nie można wprowadzać takich kosmetyków na rynek, a od 23 sierpnia 2021 roku musiały zniknąć z półek. Jeśli masz skórę skłonną do reakcji, przeczytaj nasz tekst uczulenie na perfumy: objawy, przyczyny i co robić.

Jakie są odmiany szypru?

Współczesne szypry dzielą się na 4 główne odmiany: owocowe, kwiatowe, skórzane i nowoczesne paczulowe. Szypr owocowy dokłada brzoskwinię albo śliwkę; wzorem jest Mitsouko Guerlaina z 1919 roku. Szypr kwiatowy stawia na różę, gardenię lub frezję, jak Miss Dior z 1947 roku. Skórzany, np. Bandit z 1944 roku, jest najbardziej surowy.

Nowoczesny „patchouli chypre” powstał z konieczności. Gdy mech dębowy objęły limity, perfumiarze zaczęli przenosić ciężar bazy na oczyszczoną paczulę, często z wanilią i białym piżmem. Tak pachnie dziś większość szyprów z perfumerii, w tym Coco Mademoiselle. Purystom brakuje w nich wilgotnego, leśnego dna, ale za to nosi się je łatwiej.

Szybki wybór: perfumy szyprowe na każdą okazję

Jeśli nie masz czasu na cały ranking, zacznij od tej listy.

• Najlepsze ogółem: Chanel Coco Mademoiselle, bo pasuje i do biura, i na kolację
• Najbardziej klasyczny mech: Cartier La Panthère, z wyraźnym mchem dębowym w bazie
• Na co dzień, dla początkujących: Chloé Nomade, szypr owocowy z mirabelką, lżejszy od reszty
• Na jesień i zimę: Bottega Veneta, skóra, śliwka i mech
• Na randkę wieczorem: Dior Midnight Poison, ciemna róża z paczulą
• Dla fanek lat 90. i 2000: Gucci Rush, brzoskwinia z gardenią i wetyweria

1. Chanel Coco Mademoiselle

Coco Mademoiselle skomponował Jacques Polge w 2001 roku, a Osmoz klasyfikuje go jako szypr kwiatowy. Jest na pierwszym miejscu, bo to właśnie ten zapach pokazał, jak zrobić szypr bez ciężkiego mchu: pomarańcza i bergamotka na górze, róża z jaśminem w środku, a na dole paczula z białym piżmem i wetywerią. Serwis ÇaFleureBon nazywa go wręcz zapachem, który zapoczątkował nurt „fruitchouli”, czyli owocowej paczuli.

Na skórze pierwsze pół godziny pachnie jak świeżo obrana pomarańcza. Potem robi się czysto i trochę pudrowo, a paczula siedzi pod spodem przez cały dzień. Sprawdza się w biurze po 1–2 psiknięciach i na wieczór po 3–4.

Komu nie podpasuje? Osobom, które nie lubią paczuli w żadnej postaci. Dla kogoś, kto szuka „starego” szypru z leśnym mchem, Coco Mademoiselle będzie za gładki i za nowoczesny.

N° 13 - Perfumy Inspirowane Chanel Coco - Mademoiselle Odpowiednik: Chanel Coco Mademoiselle

Ocena społeczności: 9,4/10

Nuty zapachowe

Bergamotka, Pomarańcza (głowa), Jaśmin, Liczi (serce), Białe piżmo, Paczula (baza)

Trwałość

7–9 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Chanel Coco Mademoiselle, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

2. Chloé Nomade

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z szyprami, wybierz Nomade. Quentin Bisch z Givaudan stworzył go w 2018 roku, a Fragrantica opisuje go jako kompozycję szyprowo-kwiatową z mirabelką, frezją i mchem dębowym. Mirabelka w otwarciu pachnie jak dojrzała żółta śliwka zerwana prosto z drzewa, a mech pojawia się dopiero po godzinie, cicho i bez ziemistej ciężkości.

To najbardziej dzienny zapach w tym zestawieniu. Pasuje na wiosnę i wczesną jesień, do pracy, na weekendowy wyjazd. W upał powyżej 28°C mech robi się trochę duszny, więc latem lepiej psiknąć mniej.

Jeśli lubisz inne zapachy tej marki, zajrzyj do rankingu perfumy Chloé damskie. Nomade jest tam najbardziej „zielony”, kompletnie inny od pudrowego Chloé EDP.

N° 80 - Zamiennik Chloé Nomade Odpowiednik: Chloé Nomade

Ocena społeczności: 9,3/10

Nuty zapachowe

Bergamotka, Cytryna, Mirabelka, Pomarańcza (głowa), Brzoskwinia, Frezja, Jaśmin, Róża (serce), Ambra, Białe piżmo, Drzewo sandałowe, Mech dębowy, Paczula (baza)

Trwałość

6–8 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Chloé Nomade, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

3. Cartier La Panthère

Z całej dziesiątki La Panthère ma najwyraźniejszy mech dębowy. Mathilde Laurent, perfumiarka domu Cartier, skomponowała go w 2014 roku, a Osmoz zalicza go do szyprów kwiatowych. Gardenia jest tu kremowa, prawie mleczna, a mech i piżmo trzymają ją przy skórze.

Truskawka i rabarbar w otwarciu brzmią słodko, ale w praktyce znikają po kilkunastu minutach. Potem zostaje elegancki, dość chłodny kwiat na mchu. Dobry wybór na wesele albo ważne spotkanie.

Kto się zawiedzie? Osoby, które chcą słodyczy na cały dzień. La Panthère jest wytrawna i dla 20-latki przyzwyczajonej do waniliowych zapachów może pachnieć „za poważnie”.

N° 117 - Zamiennik Cartier La Panthère Odpowiednik: Cartier La Panthère

Ocena społeczności: 9,2/10

Nuty zapachowe

Bergamotka, Rabarbar, Truskawka (głowa), Gardenia, Róża, Ylang-ylang (serce), Mech dębowy, Paczula, Piżmo (baza)

Trwałość

7–9 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Cartier La Panthère, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

4. Bottega Veneta EDP

Skóra, śliwka i mech. Tak w trzech słowach pachnie Bottega Veneta, czyli szypr skórzano-owocowy z 2011 roku, którego autorem jest Michel Almairac z Robertet. Na bazie Osmoz wymienia paczulę, mech dębowy i skórę, w sercu jaśmin, śliwkę i przyprawy.

Ten zapach kojarzy się z nową torebką z miękkiej, dobrze wyprawionej skóry. Nie jest ostry ani „motocyklowy”. Najlepiej czuć go w październiku i listopadzie, na płaszczu i szaliku, gdzie trzyma się nawet do następnego dnia. Więcej podobnych propozycji na tę porę roku znajdziesz w rankingu perfumy damskie na jesień.

Latem Bottega Veneta jest za ciężka. Nie polecamy jej też osobom, którym zapach skóry kojarzy się z samochodową tapicerką.

N° 103 - Zamiennik Bottega Veneta Bottega Veneta Odpowiednik: Bottega Veneta EDP

Ocena społeczności: 9,1/10

Nuty zapachowe

Bergamotka, Różowy pieprz (głowa), Jaśmin, Przyprawy, Śliwka (serce), Mech dębowy, Paczula, Skóra (baza)

Trwałość

8–10 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Bottega Veneta, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

5. Gucci Rush

Gucci Rush pojawił się w 1999 roku. Michel Almairac zrobił z niego szypr owocowy z brzoskwinią, gardenią i frezją na wierzchu oraz paczulą, wetywerią i wanilią na dole. Recenzentka Bois de Jasmin pisze o „mlecznej brzoskwini”, która pachnie bardziej jak sucha skórka owocu niż jak sok.

Rush budzi skrajne opinie. Jedni go uwielbiają, drudzy mówią, że przypomina coś syntetycznego. Ma dużą projekcję, więc w małym biurze 3 psiknięcia to już za dużo, wystarczy jedno.

Oryginał to woda toaletowa, a nasz odpowiednik to woda perfumowana, więc trzyma się dłużej. Inne zapachy tej marki opisaliśmy w rankingu perfumy Gucci damskie.

N° 78 - Zamiennik Gucci Rush Eau de Toilette Odpowiednik: Gucci Rush

Ocena społeczności: 9/10

Nuty zapachowe

Brzoskwinia, Frezja, Gardenia (głowa), Jaśmin, Kolendra, Róża damasceńska (serce), Paczula, Wanilia, Wetyweria (baza)

Trwałość

6–8 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Gucci Rush, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

6. Chanel Chance Eau de Parfum

Chance EDP to szypr kwiatowy z hiacyntem, irysem i jaśminem, wypuszczony w 2005 roku, trzy lata po pierwszej wersji Chance. Osmoz klasyfikuje linię jako szypr kwiatowy, choć wiele osób odbiera ją po prostu jako „kwiatową”. Szyprowy charakter daje baza: paczula, wetyweria i białe piżmo.

Na tle reszty rankingu Chance pachnie najbardziej różowo i radośnie. Ananas z cytryną w otwarciu są lekko kwaskowe, a hiacynt dodaje zielonego, wilgotnego tonu. Dobrze sprawdza się jako pierwszy zapach „z wyższej półki” dla dziewczyny po 18. roku życia.

Ograniczenie? Chance jest bardzo popularny i w tramwaju łatwo spotkać kogoś, kto pachnie tak samo. Jeśli chcesz zapachu, którego nie spotkasz co krok, wybierz Bottegę albo La Panthère. Pozostałe propozycje marki znajdziesz w rankingu perfumy Chanel damskie.

N° 82 - Zamiennik Chanel Chance Eau de Parfum Odpowiednik: Chanel Chance Eau de Parfum

Ocena społeczności: 8,9/10

Nuty zapachowe

Ananas, Cytryna, Różowy pieprz (głowa), Hiacynt, Irys, Jaśmin (serce), Ambra, Białe piżmo, Paczula, Wanilia, Wetyweria (baza)

Trwałość

6–8 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Chanel Chance Eau de Parfum, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

7. Lancôme Idôle

Idôle to najmłodszy szypr w zestawieniu. Lancôme wprowadził go do sprzedaży 22 sierpnia 2019 roku i w materiałach prasowych opisał jako piżmowy szypr kwiatowy. Pracowały nad nim trzy perfumiarki: Shyamala Maisondieu, Adriana Medina i Nadège Le Garlantezec. Główną rolę gra róża, w tym olejek z płatków róży z Isparty w Turcji.

W praktyce Idôle pachnie czysto, jak świeżo wyprane jedwabne prześcieradło z różą w tle. Mchu tu prawie nie czuć, szyprową bazę tworzą paczula i białe piżmo. Dobra opcja dla kogoś, kto boi się szyprów, bo są „babcine”.

Fanki mocnych zapachów mogą uznać Idôle za zbyt grzeczny. Projekcja jest umiarkowana, po 4–5 godzinach trzeba przyłożyć nos do nadgarstka.

N° 104 - Zamiennik Lancome Idole Odpowiednik: Lancôme Idôle

Ocena społeczności: 8,8/10

Nuty zapachowe

Bergamotka, Gruszka, Różowy pieprz (głowa), Jaśmin, Róża (serce), Białe piżmo, Paczula, Wanilia (baza)

Trwałość

5–7 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Lancôme Idôle, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

8. Jimmy Choo EDP

Damski Jimmy Choo w wersji EDP to dzieło Oliviera Polge, a Osmoz zalicza go do szyprów owocowych. Gruszka i mandarynka na górze są soczyste, w sercu jest orchidea, a na dole karmel z paczulą. To szypr dla osób, które lubią słodycz, ale chcą, żeby coś ją „przytrzymało”.

Karmel czuć tu wyraźniej niż w Coco Mademoiselle. Dlatego Jimmy Choo dobrze wypada w chłodne wieczory, na imprezę albo do kina. Do pracy w ciepły dzień bywa za słodki.

Purystki szyprów raczej go nie pokochają. Mchu dębowego w piramidzie nie ma, a cały szyprowy szkielet opiera się na paczuli.

N° 106 - Zamiennik Jimmy Choo for Women Odpowiednik: Jimmy Choo EDP

Ocena społeczności: 8,7/10

Nuty zapachowe

Gruszka, Mandarynka, Zielone nuty (głowa), Orchidea (serce), Karmel, Paczula (baza)

Trwałość

6–8 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Jimmy Choo, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

9. Dior Midnight Poison

Midnight Poison z 2007 roku leży na granicy szypru i zapachu orientalnego. Osmoz klasyfikuje go jako orientalno-drzewny, ale konstrukcja jest typowa dla nowoczesnego szypru paczulowego: bergamotka i mandarynka, ciemna róża, a pod nią paczula z ambrą. Autorzy to François Demachy, Jacques Cavallier i Olivier Cresp.

Recenzent serwisu Now Smell This zwracał uwagę, że zapach jest „zaskakująco suchy”. Zgadzamy się. Paczula w otwarciu jest mocna i ziemista, a wanilia tylko ją wygładza, nie osładza.

To zapach na wieczór, najlepiej zimą. Do biura po 2 psiknięciach może przytłaczać. Jeśli lubisz paczulę w takim wydaniu, zobacz też ranking perfumy z paczulą damskie.

N° 144 - Zamiennik Dior Midnight Poison Odpowiednik: Dior Midnight Poison

Ocena społeczności: 8,6/10

Nuty zapachowe

Bergamotka, Mandarynka (głowa), Róża (serce), Ambra, Paczula, Wanilia (baza)

Trwałość

8–10 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Dior Midnight Poison, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

10. Chanel Coco Mademoiselle Intense

Coco Mademoiselle Intense to gęstsza, cieplejsza wersja zwycięzcy rankingu. Olivier Polge wypuścił ją w 2018 roku i według recenzji The Candy Perfume Boy celowo zwiększył udział frakcjonowanej paczuli, dorzucając fasolę tonka i wanilię. W piramidzie zostało też labdanum, czyli jeden z trzech filarów klasycznego szypru.

Zamyka ranking, bo jest najmniej szyprowa z całej dziesiątki. Wanilia i tonka przesuwają ją w stronę zapachów orientalnych. Wybierz ją, jeśli zwykłe Coco Mademoiselle znika Ci ze skóry za szybko.

Na wiosnę i lato Intense jest za ciężka. Osobom, które lubią w szyprze gorzkawy, suchy finisz, zwykła wersja spodoba się bardziej.

N° 27 - Zamiennik Chanel Coco Mademoiselle Intense Odpowiednik: Chanel Coco Mademoiselle Intense

Ocena społeczności: 8,5/10

Nuty zapachowe

Bergamotka, Cytryna (głowa), Jaśmin, Róża (serce), Paczula, Piżmo (baza)

Trwałość

8–10 godzin

Zamiennik: 47,50 zł

Sprawdź Zobacz oryginał

Nie chcesz przepłacać? Zrobiliśmy dla Ciebie zamiennik perfum Chanel Coco Mademoiselle Intense, odpowiednik inspirowany oryginałem, w tej samej kompozycji i w niższej cenie.

Jak wybrać perfumy szyprowe?

Perfumy szyprowe wybieraj według odmiany szypru, pory roku i tego, ile słodyczy tolerujesz. Szypr owocowy jest najłatwiejszy na start. Skórzany i mchowy wymagają przyzwyczajenia, ale potem trudno się od nich odzwyczaić.

Którą odmianę szypru wybrać na początek?

Na początek najlepszy jest szypr owocowy albo kwiatowy z paczulą, np. Nomade, Idôle lub Chance. Te zapachy mają szyprową bazę, ale miękkie otwarcie. Jeśli po tygodniu noszenia brakuje Ci „pazura”, przejdź do La Panthère lub Bottegi.

Na jaką porę roku pasuje zapach szyprowy?

Zapach szyprowy najlepiej pachnie jesienią i wiosną, w temperaturze 10–20°C. Mech i paczula lubią chłodne powietrze, a w upale robią się duszne. Latem wybieraj lżejsze Nomade lub Chance i nakładaj 1–2 psiknięcia zamiast 3–4.

Czy szypr pasuje młodej kobiecie?

Tak, szypr pasuje także 20-latce, jeśli wybierze nowoczesny szypr owocowo-paczulowy. Opinia, że szypry są „dla dojrzałych pań”, wzięła się z klasyków z lat 70. i 80., pełnych mchu i aldehydów. Jeśli jednak szukasz właśnie takiego, bardziej wyrafinowanego charakteru, sprawdź ranking perfumy dla dojrzałej kobiety.

Czym kierowaliśmy się przy wyborze perfum szyprowych?

Do rankingu trafiły tylko zapachy, które Osmoz, opisy marek lub recenzje branżowe klasyfikują jako szypry albo które mają szyprową budowę: cytrusową głowę i bazę z mchem lub paczulą. Odrzuciliśmy kilka pozycji z katalogu, które w opisach sklepowych mają tag „szyprowy”, ale źródła zaliczają je do innych rodzin. Prada Paradoxe to kwiatowo-ambrowy zapach, a Baccarat Rouge 540 jest ambrowo-drzewny.

Kolejność zależy od trzech rzeczy: jak wyraźnie czuć szyprowy szkielet, jak uniwersalny jest zapach i jak trzyma się nasz odpowiednik na skórze. Dlatego Midnight Poison i Coco Mademoiselle Intense są na końcu. Pachną świetnie, ale mają w sobie najwięcej orientu.

FAQ: Najczęstsze pytania o perfumy szyprowe

Poniżej odpowiadamy na 5 pytań o szypry, które najczęściej słyszymy od klientek.

Co to jest szypr w perfumach?

Szypr to rodzina zapachowa zbudowana na bergamotce, labdanum i mchu dębowym. Nazwa pochodzi od perfum Chypre François Coty’ego z 1917 roku i od francuskiej nazwy Cypru.

Jak pachnie szypr perfumy?

Szypr pachnie najpierw gorzko-cytrusowo, a potem sucho, ziemiście i lekko żywicznie. Nowoczesne szypry zamiast mchu mają paczulę, więc pachną gładziej i czyściej niż klasyki sprzed 2000 roku.

Czy w nowych szyprach jest jeszcze mech dębowy?

Tak, ale w bardzo małych ilościach i w wersji oczyszczonej z atranolu. IFRA ogranicza mech dębowy do 0,1% w gotowym produkcie, a w UE od 2019 roku nie wolno wprowadzać na rynek kosmetyków z atranolem i chloroatranolem powyżej śladowych ilości. Perfumiarze uzupełniają ten brak paczulą i syntetykami, np. evernylem.

Czym różni się szypr od zapachu orientalnego?

Szypr jest suchy i gorzkawy, a zapach orientalny słodki i ciepły. W orientach dominują wanilia, ambra i żywice, w szyprach cytrusy z mchem lub paczulą. Granica bywa płynna, co dobrze widać na przykładzie Midnight Poison.

Jaki szypr wybrać na prezent?

Na prezent najbezpieczniejszy jest Chanel Coco Mademoiselle albo Chloé Nomade. Oba pachną przyjemnie od pierwszego psiknięcia i nie wymagają przyzwyczajenia, a Nomade jest do tego lżejszy.

Perfumy szyprowe w sklepie Manufaktura Esencji

Wszystkie 10 zapachów z rankingu masz u nas jako odpowiedniki w stężeniu wody perfumowanej, w pojemności 50 ml lub 100 ml. Jeśli nie wiesz, od którego szypru zacząć, weź mniejszy flakon Nomade albo Coco Mademoiselle i ponoś go przez tydzień w różnych sytuacjach.

Po szyprach warto sprawdzić też inne zapachy z bazą z paczuli i mchu. Pełną listę znajdziesz w kategorii zamienniki perfum dla kobiet, a przy każdym produkcie podajemy piramidę nut i oryginał, którym się inspirowaliśmy.